Οι νόμοι του Μινωα

Αναφερεται [ Πλουταρχος ,περι των παραδοξων ακουσματων ,Ηροδοτος ,Πλατων (Νομοι) , Αριστοτελης (πολιτικα ) , Διοδωρος Σικελιωτης (βιβλιο 5) κ.α] πως ο Μίνωας, ο σοφός βασιλιάςτης Κρητης , δεν θέσπιζε νόμους μόνο για την κοινωνία∙

θέσπιζε νόμους για την εσωτερική τάξη του ανθρώπου, γιατί πίστευε ότι μια πολιτεία μπορεί να σταθεί ακέραιη μόνο όταν οι ψυχές των πολιτών της έχουν αρμονια

Οι Νόμοι του Μίνωα δεν ήταν απλές διατάξεις.

Ήταν ένας τρόπος ζωής όπου ο άνθρωπος, η κοινότητα και το Σύμπαν έπρεπε να χορεύουν μαζί.

Οι νομοι ηταν 10 :

1. Ο Πρώτος και θεμελιώδης ήταν ο Νόμος της Εὐμορφίας.

Ο Μίνωας δίδασκε ότι η ομορφιά δεν αρχίζει στο πρόσωπο, αλλά στη φωνή της συνείδησης.

Όποιος δεν βρίσκεται σε ειρήνη με τον εαυτό του δεν μπορεί να συμβιβαστεί με την κοινότητα ούτε να ευθυγραμμιστεί με τον Κόσμο.

Η εὐμορφία ήταν η καθημερινή άσκηση του να είσαι αληθινός.

Να μην παραμορφώνεις τον εαυτό σου για να ταιριάξεις.

Να μην τον υψώνεις για να ξεχωρίσεις.

Να είσαι ομορφοπρεπής από την καρδιά ως την πράξη.

2. Ο Νόμος της Δίκης Η αρμονία ως θεία τάξη

Η Δικαιοσύνη για τους Μινωίτες δεν ήταν τιμωρία.

Ήταν αποκατάσταση της ισορροπίας.

Ο Μίνωας –κατά τον Πλάτωνα– ανέβαινε κάθε εννέα χρόνια στο Ιδαίο άντρο για να λάβει νέους νόμους από τον Δία.

Αυτό σήμαινε ότι η Δικαιοσύνη είναι ζωντανή, εξελισσόμενη, και απαιτεί συνεχή ανανέωση του ανθρώπου.

Να πράττεις το δίκαιο σημαίνει να μην αφήνεις τη ζωή να γέρνει προς τη μία ή την άλλη πλευρά.

Είναι η τέχνη του μέτρου: ούτε υπερβολή ούτε έλλειψη.

3. Ο Νόμος της Εγκράτειας – Η ελευθερία από την υπερβολή

Η μινωική κοινωνία ήξερε ότι η υπερβολή είναι η πρώτη μορφή παρακμής.

Όποιος δεν μπορεί να κυβερνήσει τον εαυτόν του, κυβερνάται από τις επιθυμίες του.

Έτσι ο Μίνωας θέσπισε τον Νόμο της Εγκράτειας:

να φροντίζει ο άνθρωπος τον εαυτόν του όπως φροντίζει ένας ναυτικός το πλοίο του,

χωρίς σπατάλη δυνάμεων, χωρίς αλαζονεία, χωρίς απερισκεψία.

Η εγκράτεια δεν ήταν στέρηση,

ήταν ποιότητα της παρουσίας:

να είσαι εκεί που χρειάζεται, με την ένταση που αρμόζει,

ούτε λιγότερο ούτε περισσότερο.

4. Ο Νόμος της Ευνομίας – Η τάξη της κοινότητας

Η κοινότητα ήταν για τους Μινωίτες ένας ζωντανός οργανισμός.

Η ευνομία δεν αφορούσε την πειθαρχία αλλά την συνεργατικότητα.

Κάθε άνθρωπος είχε θέση, σκοπό, συμμετοχή στο σύνολο.

Ο Μίνωας πίστευε ότι η τάξη δεν επιβάλλεται∙

γεννιέται όταν ο καθένας κατανοήσει το νόημα της ύπαρξής του μέσα στο σύνολο.

Έτσι, η ευνομία ήταν ένας νόμος αμοιβαιότητας:

να υπηρετείς την κοινωνία όπως η κοινωνία σε υπηρετεί.

5. Ο Νόμος της Φιλοξενίας – Η Ιερότητα του Άλλου

Ο ξένος ήταν ιερός, όχι επειδή ερχόταν από αλλού,

αλλά επειδή έφερνε μαζί του έναν άλλο κόσμο.

Για τη μινωική συνείδηση, όποιος άνοιγε την πόρτα στον ξένο άνοιγε την καρδιά του στο θείο.

Ο Μίνωας δίδαξε ότι ο άνθρωπος φαίνεται από το πώς υποδέχεται

όχι τους δυνατούς, αλλά τους ευάλωτους.

Η φιλοξενία ήταν νόμος της ψυχής,

όχι τελετουργικό.

6. Ο Νόμος της Συμφιλίωσης – Η επιστροφή στην ενότητα

Οι Μινωίτες θεωρούσαν την διχόνοια την πιο επικίνδυνη ύβρη.

Η σύγκρουση διαρρηγνύει την αρμονία και ακυρώνει τον Νόμο της Εὐμορφίας.

Έτσι, ο Μίνωας επέβαλε τον Νόμο της Συμφιλίωσης:

να βρίσκεις τρόπους να επανενώνεις ό,τι έχει χωριστει ,

να δίνεις χώρο στην συγχώρεση,

να μην κρατάς μέσα σου μαχαίρια που σκίζουν την ψυχή σου.

Η ειρήνη δεν ήταν αδυναμία,

ήταν η μεγαλύτερη δύναμη της Κρήτης.

7. Ο Νόμος της Παιδείας – Η διαμόρφωση του χαρακτήρα

Για τους Μινωίτες η παιδεία δεν ήταν μετάδοση γνώσης∙

ήταν απόσταξη ψυχής.

Ο νέος μάθαινε όχι μόνο να σκέφτεται,

αλλά να κινείται, να χορεύει, να εργάζεται, να συνεργάζεται,

να αισθάνεται μέλος της γης και του ουρανού.

Η παιδεία ήταν τελετουργική γλυπτική,

όπου η κοινωνία έκτιζε ως έργο τέχνης τον χαρακτήρα του πολίτη.

8. Ο Νόμος της Αμοιβαίας Προσφοράς – Η αρετή της κοινότητας

Ο Μίνωας δίδαξε ότι η ευτυχία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς συμμετοχή.

Ο άνθρωπος έχει νόημα όταν κυκλοφορεί τη δύναμή του προς τους άλλους.

Η αλληλοβοήθεια ήταν τρόπος ύπαρξης,

όχι φιλανθρωπία.

Σε μια κοινωνία που λειτουργεί ως ζωντανός οργανισμός,

η προσφορά δεν είναι χρέος αλλά χαρά:

η χαρά του να γνωρίζεις πως είσαι απαραίτητος στο σύνολο,

όπως κάθε πέτρα είναι απαραίτητη για να σταθεί ένα ανάκτορο.

9. Ο Νόμος της Ιερής Σχέσης με τη Φύση

Η μινωική ψυχή ήταν γαιοκεντρική.

Η Φύση δεν ήταν αντικείμενο ,

ήταν πρόσωπο, ήταν Μητέρα, ήταν Θεότητα.

Ο Μίνωας νομοθέτησε σεβασμό προς:

τα ζώα,

τη γη,

τα νερά,

την αναπνοή του κόσμου.

Ο άνθρωπος που καταστρέφει τη φύση διαρρηγνύει το κοσμικό συμβόλαιο με το οποίο γεννήθηκε.

10. Ο Νόμος της Ειρηνικής Συμπεριφοράς – Η Άσκηση της Ήρεμης Δύναμης

Η Μινωική Κρήτη έγινε κυρίαρχη στη θάλασσα χωρίς να γίνει κατακτητική.

Η ειρήνη ήταν στρατηγική σοφίας, όχι αδυναμία.

Ο Μίνωας δίδαξε ότι η πραγματική δύναμη είναι η ικανότητα

να δημιουργείς ασφάλεια χωρίς επιθετικότητα,

να επιβάλλεις τάξη χωρίς βία,

να εμπνέεις σεβασμό χωρίς φόβο.

Η ειρηνική καρδιά είναι το πιο ανθεκτικό όπλο του κόσμου.

Οι Νόμοι του Μίνωα δεν ήταν νομικός κώδικας

Ήταν χάρτης ψυχής.

Έδειχναν έναν δρόμο όπου ο άνθρωπος μεγαλώνει όχι προς την εξουσία,

αλλά προς την εσωτερική του συμφωνία.

Ο εύμορφος άνθρωπος, ο δίκαιος, ο εγκρατής, ο φιλοξενοποιός,

ο συμφιλιωμένος, ο παιδευμένος, ο προσφερόμενος, ο φυσιοκεντρικός, ο ειρηνικός ,

είναι ο άνθρωπος που έχει ευθυγραμμιστεί με την καρδιά του Σύμπαντος.

Σε έναν τέτοιο άνθρωπο

ο Μίνωας δεν χρειάζεται να επιβάλει νόμους.

Οι νόμοι έχουν ήδη γεννηθεί μέσα του.